Και οι δύο γονείς

Κάθε παιδί έχει δύο γονείς. Χρειάζεται πάντοτε και τους δύο γονείς. Σε ένα παιδί θα πρέπει να επιτρέπεται να αγαπά και τους δύο γονείς. Ένα παιδί δεν καταλαβαίνει γιατί χωρίζουν οι γονείς του. Τους έχει αγαπήσει και τους δυο το ίδιο. Αλλά μερικές φορές όταν οι γονείς χωρίζουν και το παιδί μένει με τη μητέρα, εξαρτιέται απο κάθε άποψη απο τη μητέρα του. Μερικές φορές φοβάται να δείξει οτι αγαπά και τον πατέρα του το ίδιο. Φοβάται οτι η μητέρα θα θυμώσει και οτι μαζί με τον πατέρα θα χάσει και τη μητέρα. Αλλά κρυφά συνεχίζει να αγαπά και τον πατέρα. Εάν ακούσει απο τη μητέρα οτι και η ίδια είχα αγαπήσει πολύ τον πατέρα της, τότε παίρνει και το παιδί την άδεια να δείξει στην μητέρα οτι αγαπά και αυτό τον πατέρα του. Έτσι το παιδί αισθάνεται ανακούφιση.*

Bert Hellinger “η ευτυχία που διαρκεί” εκδ. Κλωθω

*προσθέτω τώρα αυτό που δεν δείχνεται σ' αυτό το απόσπασμα αλλά είναι σύμφωνο με την φιλοσοφία αυτή και με την παρατήρηση:

Την ίδια ανακούφιση νοιώθει το παιδί αν ακούσει απο τη μητέρα του οτι η ήδια είχε αγαπήσει κάποτε πολύ (τουλάχιστον όταν το δημιουργούσε μαζί του) τον πατέρα του -και επιπλέον οτι, θα συνεχίσει να τον αγαπά πάντα ως πατέρα του.
Αυτή είναι μια σημαντικότατη επισήμανση που συχνά οι μητέρες δυσκολεύονται να την κάνουν, κυρίως γιατί είναι πληγωμένες ή θυμωμένες απο αυτόν τον άντρα ως γυναίκες.
Είναι δηλαδή χρήσιμη, ωφέλιμη και ίσως απαραίτητη, η προσπάθεια απο τη μεριά τους να διαχωρίσουν στην εσωτερική τους ματιά τον άντρα, ως σύζυγο και ως πατέρα.
Το ίδιο ακριβώς βέβαια ισχύει και για τους άντρες-πατέρες.
Γίνεται απλά περισσότερη αναφορά στις μητέρες, επειδή συνήθως τα παιδιά μένουν μαζί τους αλλά και γιατί οι ίδιες ως μητέρες, απο τη θέση τους και μόνον, έχουν μιαν ιδιαίτερη δύναμη απέναντι στα παιδιά τους.
Πολλές φορές είναι σαν να ασκείται μια αόρατη απαγόρευση -απλά και μόνο απο την εσωτερική τους θέση.
Αυτή η "απαγόρευση" έχει συχνά πολλαπλές συνέπειες και σε πολλούς διαφορετικούς τομείς, στη ζωή και στην υγεία των παιδιών.
Γιατί άλλωστε, τα παιδιά στην ψυχή τους τα ξέρουν όλα..

φρ,

Τάξη και αταξία

Αυτή είναι η συστημική παιδαγωγική, μια εντελώς διαφορετική παιδαγωγική. Αυτό είναι το μυστικό της εργασίας εδώ. Είναι “Βοήθεια Ζωής”* μ' έναν ιδιαίτερο τρόπο. Εδώ βοηθώ τα παιδιά να βγουν απο μιαν εμπλοκή και τακτοποιπώ κάτι στο οικογενεικό τους σύστημα.

Η αταξία σε ένα σύστημα είναι πάντοτε η ίδια: αποκλείονται πρόσωπα που ανήκουν εκεί. Σε ένα σύστημα ανήκουν όλα τα θύματα των μελών αυτής της οικογένειας. Όταν κάποιος έχει συμμετάσχει στον θάνατο κάποιων, ίσως και μόνον με βαριά ενοχή, τότε αυτοί οι νεκροί ανήκουν επίσης στο σύστημα. Είναι παρόντες. Επιδρούν, εκδηλώνουν την παρουσία τους συχνά σε ένα παιδί. Έτσι, αυτό το παιδί κοιτάζει προς τα εκεί. Όμως αυτό δεν βοηθάει σε τίποτα, όταν οι άλλοι δεν κοιτάζουν προς τα εκεί. Εκείνοι που πρέπει να κοιτάξουν προς τα εκεί είναι εκείνοι, τους οποίους αφορά πραγματικά. Τότε μπαίνει σε τάξη η αταξία.

Τάξη σημαίνει πάντοτε να επιτρέψεις στον αποκλεισμένο να ξαναγίνει αποδεκτός. Αυτό έχω πάντοτε στο νου κατα την εργασία μου, τώρα και στο μέλλον. Είναι “Βοήθεια Ζωής” με έναν ολιστικό τρόπο. Ανοίγει τον ορίζοντα προς άλλες καταστάσεις, μέσα στις οποίες γίνεται συνέχεια πιο απλό να βοηθήσεις τα παιδιά και, φυσικά τους γονείς τους.

*”βοήθεια ζωής” είναι η ονομασία που δίνει ο Χέλλινγκερ στο έργο του (γερμ. Lebenshilfe)

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Η κρυφή αγάπη του παιδιού

Αυτό που έρχεται στο φως, μέσα απο την συχνά τόσο βασανιστική συμπεριφορά των παιδιών, είναι κάτι το οποίο είναι απαραίτητο στο σύστημα, που όμως οι άλλοι μέσα στο σύστημα το αρνούνται. Το παιδί αναλαμβάνει για χάρη των άλλων. Κοιτάζει με αγάπη τους αποκλεισμένους. Πίσω απο όλη αυτή τη συμπεριφορά πάλλεται μια κρυμμένη αγάπη. Στην εργασία με τα δύσκολα παιδιά, κοιτάζουμε επομένως οχι το παιδί, αλλά προς τα εκεί που κοιτάζει το παιδί. Έτσι ξεκινάει μια κίνηση, μια θεραπευτική κίνηση, η οποία απελευθερώνει το παιδί, επειδή οι άλλοι κοιτάζουν προς τα εκεί που θα πρέπει να κοιτάξουν. Επομένως το παιδί δεν χρειάζεται να κοιτάξει προς τα εκεί αντί για αυτούς και να συμπεριφέρεται ανάλογα. Αυτή είναι η ουσιαστική προσέγγιση σε αυτή την εργασία, που στοχεύει στη βοήθεια των παιδιών.

Ας αναλογιστούμε τι συμβαίνει με πολλά απο αυτά τα παιδιά. Δέχονται αγωγές και παίρνουν φάρμακα, λες και είναι αυτά που βρίσκονται με κάποιο τρόπο, σε αταξία. Ενώ κάνουν κάτι για τους άλλους, για τους μεγαλύτερους. Γι αυτό το λόγο, η τέχνη της βοήθειας που προτείνεται εδώ για τα παιδιά είναι ριζοσπαστική και ανοίγει εντελώς νέες δυνατότητες. Αλλά μόνον όταν δεν κοιτάζουμε τα παιδιά, αλλά μαζί τους παρέα προς τα εκεί που έλκονται και προς αυτό που θέλουν να κάνουν για τους μεγάλους. Τότε τα παιδιά ξαλαφρώνουν. Αυτοί που πρέπει να αλλάξουν είναι οι γονείς και οποιοσδήποτε άλλος είναι συνδεδεμένος. Αυτοί είναι που πρέπει να στρέψουν το βλέμμα τους προς αυτό που δεν βλέπουν. Με αυτόν τον τρόπο ξεκινά μια εξέλιξη, μια εξέλιξη ανάπτυξης, πρώτα απ' όλα μέσα στους γονείς. Μόνον ύστερα απ' αυτό απελευθερώνονται τα παιδιά.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ.κλωθω

Το πνευματικό πεδίο

Μέσω της συστημικής αναπαράστασης έχει έρθει στο φως το γεγονός οτι είμαστε συνδεδεμένοι σε ένα μεγαλύτερο σύστημα, σε ένα οικογενειακό σύστημα. Σε αυτό το σύστημα δεν ανήκουν μόνον οι γονείς και τα αδέρφια μας, αλλά και οι προπάτορες, οι πρόγονοι. Σε αυτό το σύστημα ανήκουν επίσης και άλλοι, που ήταν σημαντικοί για αυτό το σύστημα με έναν συγκεκριμένο τρόπο , όπως για παράδειγμα παλαιότεροι σύντροφοι των γονιών ή των παππούδων μας. Σε αυτό το σύστημα όλοι καθοδηγούνται απο μια κοινή δύναμη. Αυτή η δύναμη ακολουθεί συγκεκριμένους νόμους.

Το οικογενειακό σύστημα είναι ένα πνευματικό πεδίο. Μέσα σε αυτό το πνευματικό πεδίο -έτσι μπορούμε να το βιώσουμε μέσα στη συστημική αναπαράσταση- όλοι είναι συντονισμένοι με όλους. Αυτό το πεδίο μερικές φορές βρίσκεται σε αταξία. Η αταξία σε ένα τέτοιο πεδίο προκύπτει όταν κάποιος, ο οποίος επίσης ανήκει σε αυτό, αποκλείεται ή απορρίπτεται ή ξεχνιέται. Αυτά τα ξεχασμένα ή αποκλεισμένα πρόσωπα βρίσκονται σε συντονισμό μαζί μας και προβάλλουν στο παρόν. Γιατί σε αυτό το πεδίο ισχύει ένας βασικός νόμος: Όλοι όσοι ανήκουν εδώ έχουν το ίδιο αναφαίρετο δικαίωμα να ανήκουν εδώ. Κανείς δεν μπορεί να αποκλειστεί. Απο αυτό το πεδίο κανείς δεν χάνεται, συνεχίζει να επιδρά σε αυτό το πεδίο. Όταν αποκλείεται, άσχετα απολύτως απο τους λόγους, ένα άλλο μέλος της οικογένειας προορίζεται, υπο την επίδραση αυτού του πεδίου, να εκπροσωπήσει τον αποκλεισμένο μέσω αυτού του συντονισμού. Το αποτέλεσμα είναι αυτό το μέλος, για παράδειγμα ένα παιδί, να συμπεριφέρεται παράξενα. Ίσως να γίνει εξαρτημένο, ή άρρωστο, ή εγκληματίας ή επιθετικό. Πιθανά να γίνει ακόμα και φονιάς ή οτιδήποτε. Αλλά γιατί; Επειδή αυτό το πρόσωπο κοιτάζει τον αποκλεισμένο με αγάπη και με την συμπεριφορά του μας αναγκάζει να προσέξουμε με αγάπη αυτόν τον απορριφθέντα, αυτόν τον αποκλεισμένο. Η υποτιθέμενη αυτή κακή συμπεριφορά είναι αγάπη προς εκείνον ο οποίος έχει αποκλειστεί απο αυτό το πεδίο.

Τώρα, αντί να ανησυχούμε για ένα τέτοιο παιδί και να προσπαθούμε να το αλλάξουμε, κάτι που έτσι κι αλλιώς δεν βοηθαέι σε τίποτα όπως πολύ καλά ήδη γνωρίζετε, επειδή ενεργοποιούνται πολύ μεγαλύτερες δυνάμεις, κοιτάζουμε μαζί με αυτό το παιδί το πεδίο, στο οποίο ανήκουμε, αυτό το πνευματικό πεδίο. Κοιτάζουμε μέχρι να μπορέσουμε, υπο την καθοδήγηση αυτού του παιδιού, να αναγνωρίσουμε αυτό το αποκλεισμένο πρόσωπο, που περιμένει να το προσέξουμε και να το ξαναδεχτούμε μέσα στην ψυχή μας, στην καρδιά μας, στην οικογένειά μας, στην ομάδα μας, ίσως ακόμα και στον λαό μας.

Επομένως όλα τα παιδιά είναι καλά, όταν τα αφήνουμε να είναι καλά. Δηλαδή όταν, αντί να κοιτάζουμε μόνο τα παιδιά, κοιτάζουμε προς τα εκεί που αυτά κοιτάζουν, με αγάπη.

Αυτή είναι η μεγάλη εμπειρία με την συστημική αναπαράσταση: Αντί να ανησυχούμε για αυτά τα παιδιά ή για άλλα πρόσωπα και να σκεφτόμαστε, “Μα πώς μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι;”, κοιτάζουμε μαζί τους το αποκλεισμένο πρόσωπο και το δεχόμαστε κοντά μας. Όταν αυτό το πρόσωπο ξαναμπαίνει στην ψυχή των γονιών και της οικογένειας και της ομάδας, το παιδί ανακουφίζεται και μπορεί επιτέλους να απελευθερωθεί απο την εμπλοκή με ένα άλλο πρόσωπο.

{....}
Ποιός άλλος λυτρώνεται επίσης; Οι γονείς και τα άλλα μέλη της οικογένειας. Ξαφνικά γινόμαστε διαφορετικοί, πλουσιότεροι, επειδή έχουμε δώσει σε κάτι αποκλεισμένο και πάλι μια θέση μέσα μας. Όλοι μπορούν τώρα, στο παρόν, να συμπεριφερθούν διαφορετικά. Με περισσότερη αγάπη, με περισσότερη επιείκια, μακριά απο τις φτηνές διακρίσεις μας για το καλό και το κακό, μέσα απο τις οποίες πιθανόν πιστεύουμε οτι είμαστε καλύτεροι και οτι οι άλλοι είναι χειρότεροι, αν και οι άλλοι, τους οποίους θεωρούμε κακούς ή κατώτερους, αγαπούν αλλά με έναν διαφορετικό τρόπο. Όταν κοιτάζουμε μαζί με τα παιδιά προς τα εκεί που αυτά αγαπούν, αυτές οι διακρίσεις ανάμεσα στο καλό και στο κακό παύουν να υπάρχουν.

Ένα άλλο συμπέρασμα είναι φυσικά οτι και οι γονείς μας είναι καλοί και οτι πίσω απο όλα όσα θα θέλαμε να χρεώσουμε ίσως στους γονείς μας, δρα η αγάπη. Αυτή η αγάπη δεν πηγαίνει όμως σε εμάς, αλλά κάπου αλλού, εκεί όπου κοίταζαν όταν ήταν παιδιά, προς κάποιον τον οποίο ήθελαν να φέρουν μέσα στην οικογένεια. Όταν αρχίζουμε να δίνουμε χώρο μέσα μας σε όλους αυτούς τους αποκλεισμένους, τότε κοιτάζουμε και εμείς μαζί με τους γονείς μας προς τα εκεί που αγαπούν. Έτσι απελευθερωνόμαστε τόσο εμείς, όσο και οι γονείς μας. Ξαφνικά βιώνουμε τον ευατό μας σε μιαν εντελώς διαφορετική κατάσταση και μαθαίνουμε τι σημαίνει η πραγματική αγάπη.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Όλα τα παιδιά είναι καλά -και οι γονείς επίσης

Όταν λέω: “όλα τα παιδιά είναι καλά -και οι γονείς επίσης” κάποιοι μπορεί να κουνήσουν το κεφάλι. Πώς είναι δυνατόν; Αυτές οι δηλώσεις το παρατραβάνε. Λένε ταυτόχρονα οτι εμείς είμαστε καλοί και οτι ως παιδιά ήμασταν καλοί. Λένε οτι και οι γονείς μας είναι καλοί, επειδή ήταν παιδιά, τα οποία σαν παιδιά ήταν καλά και ως γονείς είναι επίσης καλοί.

Θέλω να διευκρινίσω κάτι για το υπόβαθρο αυτής της πρότασης, μακριά απο τον επιφανειακό λόγο, όταν λέμε: “Μα το παιδί έχει κάνει αυτό κι αυτό και οι γονείς έχουν κάνει αυτό κι αυτό.” Το έχουν κάνει. Αλλά γιατί; Από αγάπη.

Φυσικά εδώ το συμπέρασμα είναι οτι ο καθένας είναι καλός, έτσι όπως είναι. Οτι είναι καλός ακριβώς έτσι όπως είναι. Οτι γι αυτό το λόγο δεν επιτρέπεται να ανησυχούμε για τον εαυτό μας, ούτε για τα παιδιά μας ούτε και για τους γονείς μας, για το εάν είναι καλοί ή οχι. Μόνο που μερικές φορές η ματιά μας συσκοτίζεται και δεν βλέπουμε πού είμαστε καλοί και πού είναι καλοί οι γονείς μας. Θα ήθελα να το εξηγήσω αυτό αρχικά με μιαν επισκόπηση.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ.κλωθω

Η Τάξη

Όταν γνωρίζουμε αυτήν την ιεραρχία, μπορούμε και να την αποκαταστήσουμε. Αυτό σημαίνει για παράδειγμα: Οι γονείς παραδέχονται τις συνέπειες της δικής τους συμπεριφοράς και της δικής τους εμπλοκής και τις αναλαμβάνουν οι ίδιοι. Έτσι το παιδί απελευθερώνεται. Δεν χρειάζεται πλέον να πάρει επάνω του κάτι, το οποίο αφορά μόνο τους άλλους.

Αυτό όμως που συμβαίνει εδώ, είναι πως η παραβίαση της πρωτογενούς τάξης τιμωρείται αυστηρά απο αυτή την άλλη, την κρυφή ηθική συνείδηση. Κάθε παιδί που προσπαθεί να αναλάβει κάτι για τους γονείς του ή για κάποιον άλλο, ο οποίος υπήρχε ήδη πριν από αυτό, αποτυχαίνει. Καμιά προσπάθεια να αναλάβει κάτι για τους γονείς δεν πετυχαίνει. Είναι πάντοτε καταδικασμένη σε αποτυχία και μάλιστα για όλους τους συμμετέχοντες. Αυτό πρέπει να το γνωρίζουμε. Γι αυτό βοηθάμε τα παιδιά να ελευθερωθούν απο αυτή την ανάμιξη. Αντί για τα παιδιά, κοιτάζουμε πρώτα προς τους γονείς και αφήνουμε τους γονείς να λύσουν το πρόβλημα οι ίδιοι. Όταν οι γονείς το έχουν λύσει για τον εαυτό τους, τα παιδιά αισθάνονται ελεύθερα. Γίνονται και πάλι ήρεμα και αισθάνονται προστατευμένα.

Επομένως, αυτοί είναι δυο βασικοί νόμοι που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας και να τους κατανοήσουμε βαθιά, εάν θέλουμε να βοηθήσουμε τα δύσκολα παιδιά.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Η τυφλή αγάπη

Τώρα, γι αυτή την άλλη, την κρυμμένη συνείδηση ισχύει κι ένας άλλος νόμος. Κι αυτός ο νόμος προκαλεί δυσκολίες στα παιδιά. Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, όσοι ανήκαν παλαιότερα στην οικογένεια έχουν προτεραιότητα έναντι εκείνων που ήρθαν σε αυτήν αργότερα. Επομένως μεταξύ των παλαιότερων και των νεότερων μελών υπάρχει μια ιεραρχία. Αυτή η ιεραρχία θα πρέπει να τηρείται.

Πολλά παιδιά, όμως τολμούν να αναλάβουν κάτι στην θέση των γονιών τους, για να τους βοηθήσουν. Έτσι παραβιάζουν αυτή την ιεραρχία. Τότε λέει εσωτερικά το παιδί στην μητέρα ή στον πατέρα, υπο την επίδραση της συνείδησής του, φράσεις όπως: “θα το αναλάβω εγώ αυτό για εσένα”, “θα εξιλεωθώ εγώ στη θέση σου”, “θα αρρωστήσω για εσένα”, “θα πεθάνω για εσένα”. Όλα αυτά γίνονται απο αγάπη. Αυτή η τυφλή αγάπη οδηγεί σε συμπεριφορές όπως εξαρτήσεις ή τάσεις αυτοκτονίας ή και επιθετική συμπεριφορά. Αλλά αυτοί οι τρόποι συμπεριφοράς και η έκθεση του εαυτού σε κίνδυνο έχουν να κάνουν με την απόπειρα να αναλάβουν κάτι στη θέση των γονιών τους. Με αυτόν τον τρόπο παραβιάζεται και τραυματίζεται η τάξη.

Bert Hellinger “η ευτυχία που διαρκεί” εκδ. Κλωθω

*Παράλληλα συμβαίνει αρκετές φορές οι ίδιοι οι γονείς (για τους δικούς τους αφανείς λόγους), να ζητούν απο τα παιδιά τους να αναλάβουν κάτι στη θέση τους, να τους “παρηγορήσουν, να τους συνδράμουν. Και τότε τα παιδιά, το αναλαμβάνουν ευχαρίστως, δηλαδή σε αρμονία με τη συνείδησή τους.
φρ.

Η εμπλοκή

Υπάρχει όμως και μια άλλη, μια κρυφή ηθική συνείδηση, μια αρχέγονη ηθική συνείδηση, μια συλλογική συνείδηση. Αυτή η συνείδηση ακολουθεί νόμους διαφορετικούς απ ό,τι η συνείδηση που αντιλαμβανόμαστε. Είναι η ηθική συνείδηση της ομάδας. Είναι αυτή η συνείδηση που επαγρυπνά, ώστε όλοι σε μια οικογένεια να υποτάσσονται σε συγκεκριμένες τάξεις που είναι σημαντικές για την επιβίωση και τη συνοχή της ομάδας.

Μια απο αυτές τις τάξεις είναι πρώτα απ' όλα το οτι όλοι όσοι ανήκουν σ' αυτήν έχουν το ίδιο δικαίωμα να ανήκουν. Όμως, υπο την επίδραση της ηθικής συνείδησης που αισθανόμαστε, μερικές φορές αποκλείουμε κάποιους απο την οικογένεια. Για παράδειγμα, εκείνους για τους οποίους πιστεύουμε οτι είναι κακοί, αλλά και εκείνους τους οποίους φοβόμαστε. Τους αποκλείουμε επειδή νομίζουμε οτι θα ήταν επικίνδυνο για μας.

Τώρα, όμως, εκείνη η άλλη, η κρυφή συνείδηση καταδικάζει το αποτέλεσμα της ηθικής συνείδησης που αισθανόμαστε, της καλής ηθικής συνείδησης. Γιατί αυτή η άλλη συνείδηση δεν δείχνει ανοχή όταν κάποιος αποκλείεται. Όταν όμως συμβαίνει αυτό, αργότερα κάποιος, υπο την επίδραση αυτής της κρυφής συνείδησης, καταδικάζεται να μιμείται και να εκπροσωπεί στην ζωή του τον αποκλεισμένο, χωρίς να το συνειδητοποιεί. Αυτή την ασυνείδητη σύνδεση με ένα αποκλεισμένο πρόσωπο την ονομάζω Εμπλοκή.

Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε οτι πολλά παιδιά, για τα οποία πιστεύουμε οτι συμπεριφέρονται παράξενα ή έχουν τάσεις αυτοκτονίας ή αποκτούν εξαρτήσεις ή οτιδήποτε άλλο, βρίσκονται σε σύνδεση με ένα αποκλεισμένο πρόσωπο. Βρίσκονται σε εμπλοκή μαζί του. Επομένως μπορούμε να τα βοηθήσουμε, όταν στρέψουμε την προσοχή την δική τους και των άλλων μέσα στην οικογένεια προς αυτό το αποκλεισμένο πρόσωπο, ώστε να το δεχτούν ξανά μέσα στην οικογένεια και στην καρδιά τους. Μετά απο αυτό, τα παιδιά απελευθερώνονται απο την εμπλοκή.

Για να βοηθηθούν αυτά τα παιδιά, θα πρέπει κάποιοι άλλοι στην οικογένεια, οι οποίοι μέχρι τώρα κοίταζαν αλλού, επιτέλους να κοιτάξουν αυτό που παράβλεψαν. Και εκείνοι, οι οποίοι υπήρξαν κακοί προς κάποιον ή τον είχαν απορρίψει, θα πρέπει να στραφούν προς αυτόν με αγάπη και να τον δεχτούν και πάλι μέσα στην οικογένεια. Αυτή είναι η αιτία πολλών δυσκολιών στα παιδιά, καθώς επίσης και της ανησυχίας που έχουν μερικές φορές οι γονείς για αυτά τα παιδιά.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ.κλωθω

καλή και κακή ηθική συνείδηση

Σε κάθε ενέργεια που βάζει σε κίνδυνο τις σχέσεις μας, νοιώθουμε βάρος και ενοχή.
Αντίθετα, νοιώθουμε ανάλαφρα κι αθώα, σε κάθε ενέργεια που τις υπηρετεί.
Αυτήν ακριβώς την εμπειρία μας της ενοχής και της αθωότητας, ονομάζουμε προσωπική
ηθική συνείδηση.
Υπο την επίρρεια της δυναμικής αυτού του πεδίου επιλέγουμε, συνειδητά ή όχι, τη στάση μας στις προκλήσεις και τις συμπτώσεις της ζωής μας.
Η πίεση δηλαδή που ασκεί η ανάγκη να ανήκουμε καθορίζει το αν θα δράσουμε με καλή ή με κακή συνείδηση κι αντιλαμβανόμαστε αυτήν ακριβώς τη συνείδηση σαν ενοχή ή σαν αθωότητα.
Η διάκριση του καλού και του κακού επομένως έχει να κάνει με τον δεσμό με την οικογένεια και με την απομάκρυνσή μας απο αυτήν και γενικότερα με κάθε ομάδα που ανήκουμε (για παράδειγμα, η δουλειά μας). Ουσιαστικά καλή ηθική συνείδηση σημαίνει: νοιώθω πως ανήκω και κακή ηθική συνείδηση σημαίνει:φοβάμαι πως χάνω το δικαίωμά μου να ανήκω.
Καθώς μάλιστα αντιλαμβανόμαστε αυτό το συναίσθημα διαφορετικά απο ομάδα σε ομάδα ή και απο πρόσωπο σε πρόσωπο, με την ηθική συνείδηση αισθανόμαστε κι αποφασπίζουμε το πού ανήκουμε και πού δεν ανήκουμε εμείς όπως και το ποιοί ανήκουν και ποιοί οχι σε μας και μπορούμε και διακρίνουμε αυτό που είναι καλό κι αυτό που είναι κακό- αλλά μόνο σε αναφορά με μια συγκεκριμένη κάθε φορά ομάδα.

(αυτό είναι ένα δικό μου συνοπτικό κείμενο για την καλή και κακή συνείδηση, φρ.)

Βοηθώντας τα δύσκολα παιδιά / η σοφή αγάπη

Η σοφή αγάπη

Ανάμεσα στα αίτια που προκαλούν δυσκολίες στα παιδιά είναι και η εντύπωση που έχουν οτι μπορούν ή τους επιτρέπεται να αναλάβουν κάτι για τους γονείς ή τους προγόνους τους. Αυτό οδηγεί τα παιδιά σε ατέλειωτα προβλήματα. Και, με έναν ορισμένο τρόπο και τους γονείς. Για να το κατανοήσουμε αυτό, θα πρέπει να γνωρίζουμε κάτι για την διάκριση ανάμεσα στις διαφορετικές συνειδήσεις.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Τι κάνει τα παιδιά ευτυχισμένα;

Το να είναι ευτυχισμένοι οι γονείς τους γι αυτά. Και μάλιστα και οι δύο γονείς. Πότε είναι και οι δύο γονείς ευτυχισμένοι για το παιδί τους; Όταν μέσα απο το παιδί σέβονται, αγαπούν και χαίρονται για τον άλλο σύντροφο, τον άντρα ή την γυναίκα.

Μιλάμε πολύ για την αγάπη. Αλλά πού φαίνεται πιο όμορφα η αγάπη; Όταν χαίρονται για τον άλλο και μάλιστα ακριβώς έτσι όπως αυτός είναι. Και όταν χαιρόμαστε για το παιδί, έτσι όπως ακριβώς είναι.

Συμβαίνει οι γονείς, από την εμπειρία της εξουσίας επάνω στο παιδί -κυρίως οι μητέρες έχουν λάβει πολύ βαθιά την αίσθηση αυτής της εξουσίας, συμβιώνοντας με το παιδί για πολύ καιρό- ξαφνικά να βιώνουν την εξουσία που έχουν ως αποστολή. Οχι πλέον ως δική τους εξουσία, αλλά ως μια εξουσία στην υπηρεσία του παιδιού για κάποιο διάστημα.


Bert Hellinger, "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

περι ευτυχίας -πρώτο μικρό διάλειμμα :-)

εδώ, ολοκληρώνεται ο πρώτος κύκλος κειμένων του B. Hellinger, όπως εγώ τα επέλεξα δίνοντας τίτλο "περι ευτυχίας..", στο μεγαλύτερο μέρος τους απο το βιβλίο "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω.
Απο το 1ο ως το 28ο, συνοδευμένα απο αγαπημένες μουσικές και τραγουδάκια (...κι αυτά δικής μου επιλογής κι ευθύνης), διαβάζοντάς τα κανείς απ την αρχή, βγάζει νόημα για το θέμα και αρχίζει ν' αντιλαμβάνεται τη σκέψη και τη στάση του για την κρυμμένη δυναμική του οικογενειακού συστήματος.
Με την αγάπη μου λοιπόν...
καλή ανάγνωση και καλή κατανόηση

Ο κύκλος αυτός αφορούσε κυρίως στη σχέση του ζευγαριού.
Σύντομα θα συνεχιστεί ο δεύτερος κυκλος κειμένων περι ευτυχίας, με αναφορά στα παιδιά..

Ολόψυχα

Ολόψυχα σημαίνει εντός. Η ολόψυχη σύνδεση βρίσκεται μέσα, απο το μέσα προς το μέσα. Τι είναι τόσο εντός μας; Η ψυχή μας και η καρδιά μας. Η ολόψυχη σύνδεση είναι απο την ψυχή προς την ψυχή και απο την καρδιά προς την καρδιά.

Τι είδους ψυχή είναι αυτή; Τι είδους καρδιά; Είναι η δική μου ψυχή; Είναι η δική μου καρδιά; Ή είναι μια κοινή ψυχή, η οποία υπερβαίνει τόσον εμένα όσο και εσένα; Είναι μια μεγαλύτερη καρδιά που ξεπερνάει την δική μου καρδιά και την δική σου καρδιά;

Πού συνδεόμαστε επομένως ολόψυχα; Μέσα μας ή έξω απο εμάς; Ή μέσα σε κάτι το οποίο μας περιβάλλει και τους δυο;

Συνδεόμασατε μεταξύ μας ολόψυχα και ταυτόχρονα με κάτι άλλο, όμως απο απόσταση. Γιατί αυτό το Άλλο παραμένει μακριά απο εμάς. Επομένως είμαστε ολόψυχα και όμως όχι ολόψυχα συνδεδεμένοι. Αλλά και οχι εκτός του ολόψυχα. Είμαστε ολόψυχα συνδεδεμένοι με κάτι που μας υπερβαίνει. Ολόψυχα, επομένως, επειδή είμαστε ταυτόχρονα ολόψυχα συνδεδεμένοι με κάτι διαφορετικό και έτσι είμαστε σίγουροι γι αυτή την ολόψυχη σύνδεσή μας.

Τι μας συμβαίνει, επομένως, στην αγάπη του άντρα και της γυναίκας;
Είμαστε εντός μας, επειδή είμαστε επίσης και εκτός μας.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Η αφοσίωση

Στην αφοσίωση, απο την μια πλευρά απομακρύνομαι απο τον εαυτό μου. Ελευθερώνω κάτι μέσα μου. Απο την άλλη πλευρά, κατευθύνομαι σε κάτι. Του παραδίνομαι, έτσι ώστε να μην ανήκω πλέον στον εαυτό μου αλλα σε εκείνο, στο οποίο αφοσιώνομαι.

Χάνω τον εαυτό μου στην αφοσίωση; Ή τον ξαναβρίσκω πάλι μέσα στην αφοσίωση, αλλά μ' έναν καινούργιο πληρέστερο τρόπο; Είναι ταυτόχρονα άφεση και εύρεση.

Το ερώτημα είναι: Πού ξεκινά η αφοσίωση; Ξεκινάει απο εμένα; Τελειώνει σ' εμένα; Προσελκύομαι αρχικά απο κάτι έξω απο εμένα; Είναι η αφοσίωσή μου μόνον η ανταπόδοση και η απάντηση σε κάτι το οποίο προηγήθηκε; Για παράδειγμα, η αφοσίωση σε μια εργασία, σε ένα παιχνίδι, σε ένα ενδιαφέρον, σε μιαν ιδιαίτερη μουσική και, κυρίως, βέβαια, στους ανθρώπους που αγαπάμε; Η αφοσίωση για παράδειγμα του παιδιού στους γονείς, η αφοσίωση του άντρα και της γυναίκας στον αγαπημένο σύντροφο, η αφοσίωση του γονιού στο παιδί του;
Η αφοσίωση ξεκινάει όταν μας καταλαμβάνει μια κίνηση, η οποία μας ελκύει και μας εστιάζει. Ελευθερωνόμαστε στη στιγμή και της παραδινόμαστε. Απο εκεί και πέρα παραδινόμαστε σε κινήσεις που μας εξουσιάζουν.

Κατα έναν περίεργο τρόπο, ακριβώς μέσα στην αφοσίωση βρισκόμαστε στον βαθύτερο εαυτό μας. Στην αφοσίωση σταματά ο μόχθος. Σε αυτήν, βρισκόμαστε τόσο έξω απο εμάς όσο και εντός μας, έχοντας ξεχάσει τον εαυτό μας και όμως απόλυτα παρόντες. Βρισκόμαστε μέσα σε κάτι άλλο και ταυτόχρονα σε κίνηση.

Πού βιώνουμε πληρέστερα την αφοσίωση; Στην εστιασμένη προσοχή σε ένα ισχυρό Απέναντι, το οποίο μας έλκει και όμως παραμένει για εμάς αδιανόητα μυστικό. Αυτή η προσοχή είναι καθαρή αφοσίωση, χωρίς κίνηση. Είναι η διαρκής αφοσίωση, η αφοσίωση ως καθαρή παρουσία.

Β.Η.

Ο Παράδεισος

Και μια ακόμα σημαντική παρατήρηση. Η ευτυχία περιμένει έξω από τον παράδεισο. Εξέλιξη υπάρχει μόνο έξω από τον παράδεισο. Η δημιουργικότητα ξεκινάει μόνο όταν εκδιωχθούμε από τον παράδεισο. Η μεγάλη αγάπη ξεκινάει μόνον όταν έχει παρέλθει η παραδείσια αγάπη.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Αγάπη που διαρκεί

Η πετυχημένη αγάπη είναι ανθρώπινη, κοντά στο συνηθισμένο. Αναγνωρίζει οτι χρειαζόμαστε τους άλλους ανθρώπους, οτι χωρίς τους άλλους μαραζώνουμε. Όταν το αναγνωρίσουμε αυτό αμοιβαία, δίνουμε κάτι στον άλλον και παίρνουμε κάτι απο εκείνον. Χαιρόμαστε που έχουμε πάρει κάτι και και χαιρόμαστε που μπορούμε να δώσουμε κάτι. Συνεχίζοντας το πάρε-δώσε με αμοιβαίο σεβασμό, καλοπροαίρετα και με την επιθυμία να πάνε όλα καλά τόσο για τον άλλο όσο και για εμάς, έχουμε κατανοήσει τι σημαίνει να αγαπάς ανθρώπινα.

Αυτή η αγάπη ξεκινάει ανάμεσα στον άντρα και στην γυναίκα. Όλες οι άλλες σχέσεις αναπτύσσονται αργότερα, μέσα απ αυτή την αγάπη. Αποτελεί την βάση όλων των ανθρώπινων σχέσεων και μας συνεπαίρνει ακαταμάχητα. Γιατί ο άντρας χρειάζεται για να είναι ολοκληρωμένος, τη γυναίκα και η γυναίκα χρειάζεται για να είναι ολοκληρωμένη, τον άντρα. Είναι μια έντονη επιθυμία, που τους οδηγεί τον έναν στον άλλο. Αυτή η επιθυμία, η οποία περιγράφεται μερικές φορές απο ορισμένους υποτιμητικά ως ένστικτο, είναι η πιο ισχυρή κίνηση της ζωής. Προάγει τη ζωή. Επομένως αυτή η επιθυμία και αυτός ο πόθος είναι συνδεδεμένα βαθύτατα με την αρχέγονη βάση της ζωής. Αναγνωρίζοντάς το, συνδεόμαστε μέσω αυτής της αγάπης με την πρωτογενή βάση της ζωής. Όποιος αφήνεται σ' αυτή την αγάπη νοιώθει να ωθείται στην καταξίωσή του. Η μεγαλύτερη ευτυχία αλλα και η βαθύτερη δυστυχία είναι το αποτέλεσμα αυτού του πόθου και αυτής της αγάπης. Μέσα απο αυτήν αναπτυσσόμαστε.

Όποιος έχει αφεθεί σε αυτήν την αγάπη, μετά απο λίγο καιρό ξεχειλίζει. Αυτή η αγάπη υπερβαίνει την σχέση του ζευγαριού, για παράδειγμα όταν αυτή η αγάπη παράγει παιδιά. Τότε η ίδια αγάπη συνεχίζεται στην αγάπη των γονιών για τα παιδιά τους. Και η αγάπη που βιώνουν τα παιδιά επιστρέφει και πάλι στους γονείς. Έτσι τα παιδιά αναπτύσσονται, μέχρι να αναζητήσουν τα ίδια έναν άντρα ή μια γυναίκα και να συνεχιστεί μέσα απο αυτούς η ροή της ζωής.

Επομένως, όταν ξεκινά η αγάπη, περικλείει με το πέρασμα του χρόνου όλο και περισσότερα. Περιλαμβάνει και άλλους. Αλλά μόνον όταν έχουμε βιώσει αυτή την αγάπη μέσα μας ως ανθρώπινη και της έχουμε πει Ναι. Απο αυτή την άποψη, η πραγματική αγάπη είναι συνηθισμένη. Αυτή η αγάπη έχει δύναμη και διαρκεί.

Bert Hellinger "η ευτυχία που διαρκεί" εκδ. κλωθω

Σε αρμονία με τα όριά μας

Όταν συναντάμε κάποιον που είναι σε δύσκολη κατάσταση, πολύ συχνά του ευχόμαστε μια καλή λύση. Αλλά μπορούμε και έχουμε το δικαίωμα να το κάνουμε; Μερικές φορές αισθανόμαστε οτι ούτε μπορούμε ούτε και έχουμε δικαίωμα. Μέσα μας κάτι μας το απαγορεύει. Τότε θα πρέπει να αναγνωρίσουμε οτι έχουμε φτάσει σ' ένα όριο.
Το ίδιο ισχύει και σε πολλές σχέσεις ζευγαριών. Ο ένας σύντροφος είναι εμπλεγμένος σε κάτι και ο άλλος δεν γνωρίζει γιατί. Πολύ συχνά είναι κάτι απο την οικογένεια καταγωγής. Αλλά μπορεί να είναι και κάτι διαφορετικό που τον κρατάει δεσμευμένο. Μερικές φορές για παράδειγμα μια άμβλωση, που τον κρατάει δέσμιο και τον τραβάει μακριά απο τη σχέση, ακόμα ίσως και προς το θάνατο, τουλάχιστον προς την ιδέα και τη σαγήνη του.

Ο άλλος θέλει να τον βοηθήσει, αλλά αισθάνεται οτι δεν μπορεί. Του φαίνεται δύσκολο να παραμείνει αδρανής, χωρίς να κάνει κάτι. Θα πρέπει να αναγνωρίσει οτι οι δυνάμεις του δεν επαρκούν ή οτι η κατανόησή του δεν επαρκεί για να βοηθήσει τον άλλο. Εδώ η κατάλληλη εσωτερική στάση είναι: Συντονίζομαι με την κατάσταση, έτσι όπως είναι -με όλες τις συνέπειες για τον άλλο και για μένα και για τους δυο. Αυτή τη στιγμή εναρμονίζομαι με κάτι μεγαλύτερο. Κατόπιν μπορώ να περιμένω. Ίσως προκύψει κάτι λυτρωτικό και θεραπευτικό ύστερα απο λίγο καιρό. Μερικές φορές όμως δεν προκύπτει τίποτα. Το αποτέλεσμα είναι ίσως ο χωρισμός. Ο καθένας ακολουθεί στη συνέχεια τον προορισμό του, με τον καθορισμένο γι αυτόν τρόπο.
Μερικοί πιστεύουν οτι είναι κακό, οτι κάποια λύση θα ήταν καλύτερη. Το καταλαβαίνουμε οτι έχουν αυτή τη λαχτάρα. Αλλά μας επιτρέπεται; Μας επιτρέπεται να έχουμε μια τέτοια άποψη;

Τα πνευματικά πεδία

Σε μια οικογένεια, εδώ με την ευρύτερη έννοια, που συμπεριλαμβάνει όλους τους προγόνους, είναι όλοι συνδεδεμένοι μεταξύ τους, σαν να είχαν μια κοινή, μεγαλύτερη ψυχή. Μπορούμε να την ονομάσουμε επίσης πνευματικό πεδίο. Μέσα σ' αυτήν τη μεγάλη ψυχή παραμένουν παρόντες όλοι όσοι ανήκαν κάποτε σε αυτήν, επίσης και οι νεκροί, όλοι οι νεκροί. Για παράδειγμα σε αυτήν ανήκουν και τα παιδιά απο αμβλώσεις και αποβολές καθώς και τα παιδιά που πέθαναν μικρά. Όλοι ανήκουν σ' αυτήν, ακόμα και εκείνοι τους οποίους οι άλλοι έχουν απρρίψει και δεν θέλουν να τους σκέφτονται. Σε αυτό το πεδίο παραμένουν παρόντες. Σ' αυτό το πεδίο όλοι βρίσκονται σε αμοιβαίο συντονισμό με όλους τους άλλους.

Ταυτόχρονα υπάρχει σε αυτό το πεδίο μια κίνηση, που θέλει να φέρει κοντά αυτό που έχει χωριστεί. Αυτόν τον σκοπό εξυπηρετούν δυο διαφορετικές κινήσεις. Για παράδειγμα μερικές φορές ένας ζωντανός προσελκύεται απο τους νεκρούς. Έτσι συνδέονται μεταξύ τους στο θάνατο. Συχνά αυτή η κίνηση είναι μια κίνηση αγάπης. Όμως αντί για τη ζωή, οδηγεί στο θάνατο.

Υπάρχει εδώ επίσης και μια άλλη κίνηση, μια άλλη αγάπη, η οποία μας κρατάει στη ζωή. Για παράδειγμα, μπορώ να δεχτώ με αγάπη μέσα μου, στην ψυχή μου, κάποιον ο οποίος έχει παραγκωνιστεί. Αντί να με τραβήξει αυτός στο θάνατο, προστατεύει την ζωή μου, γιατί αναγνωρίζεται απο εμένα. Αυτή είναι η αντίθετη κίνηση, μια θεραπευτική κίνηση.

Επειδή είμαστε δέσμιοι σε τόσες πολλές σχέσεις, είναι ξεκάθαρο πως δεν έχουμε την δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε τις αυταπάτες που κάποτε είχαμε για μιαν υποτιθέμενη ευτυχισμένη και ολοκληρωμένη ζωή. Ακριβώς επειδή είμαστε δέσμιοι. Όμως, εάν συγκατανεύσουμε σε αυτούς τους μοιραίους δεσμούς, οτιδήποτε και αν απαιτούν απο εμάς, κερδίζουμε ένα ιδιαίτερο βάθος. Κερδίζεται βάθος μέσα απο την παραίτηση. Και φυσικά εκείνη τη στιγμή μεγαλώνουμε. Γινόμαστε πιο ανθρώπινοι, συνδεόμαστε με το μεγάλο και αποκτούμε μια διαφορετική δύναμη.

Bert Hellinger, “η ευτυχία που διαρκεί”, εκδ. Κλωθω

οι παλιοί δεσμοί διαρκούν

Σήμερα συχνά θεωρούμε -και επίσης συμπεριφερόμαστε ανάλογα- λες και μια σχέση αφορά μόνο στον άντρα και στη γυναίκα. Οι δυο αγαπιούνται, έλκονται αμοιβαία και γίνονται ζευγάρι. Εδώ παραβλέπουμε εύκολα πως και οι δυο προέρχονται απο μια συγκεκριμένη οικογένεια. Ο καθένας τους έχει διαφορετικούς γονείς και διαφορετικούς προγόνους. Ο καθένας έχει διαφορετικά βιώματα απο την οικογένειά του. Αυτές οι πραγματικότητες επιδρούν μέσα στη σχέση του ζευγαριού. Και οι δυο σύντροφοι προέρχονται απο ένα πνευματικό πεδίο, ένα διαφορετικό οικογενειακό πεδίο, το οποίο μας δεσμεύει απο πολλές απόψεις. Επομένως κανένας απο τους δυο δεν είναι ελεύθερος.

Όταν όμως προστεθεί σε αυτό οτι ο ένας απο τους δυο ή και οι δυο είχαν παλαιότερα έναν σταθερό δεσμό και έχουν ίσως και παιδιά απο αυτόν τον δεσμό, αυτό το παρελθόν τους δεσμεύει με πολλαπλό τρόπο. Αυτό το παρελθόν τους δεσμεύει με τα παιδιά, αλλα΄και με τον πατέρα ή την μητέρα των παιδιών. Πρέπει να θεωρήσουμε οτι ο σύντροφος θέλει και πράπει να παραμείνει σε αυτούς τους δεσμούς μ' έναν συγκεκριμένο τρόπο. Κανείς στη νέα σχέση δεν επιτρέπεται να περιμένει να παραιτηθεί ο άλλος απο απο αυτούς τους δεσμούς. Μερικές φορές αυτό φαίνεται στο οτι δεν μπορούν να μείνουν μαζί, αν και το επιθυμουν.

(Bert Hellinger, “η ευτυχία που διαρκεί” εκδ. κλωθω)

Η απογοήτευση

Γιατί απογοητεύεται ο ένας σύντροφος απο τον άλλον;
Επειδή περιμένει κάτι απο αυτόν και ο άλλος δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να το δώσει. Έχει μια προσδοκία απο τον άλλο, η οποία ξεπερνάει τα συνηθισμένα. Αυτή η προσδοκία προέρχεται πολύ συχνά απο την παιδική ηλικία. Συχνά ήταν μια προσδοκία για την μητέρα. Και ξαφνικά έρχεται η απογοήτευση.

Υπάρχει μια άσκηση σχετικά με το πώς μπορούμε να ξεφύγουμε απο την απογοήτευση. Μπορούμε για παράδειγμα να καθίσουμε το βράδυ και να πάρουμε πέντε φύλλα χαρτί, τουλάχιστον πέντε και να αρχίσουμε να καταγράφουμε τι μας έχει χαρίσει γενικά. Όσο πιο πολύ γράφεις, τόσο περισσότερο αρχίζεις να φωτίζεσαι. Είναι μια όμορφη άσκηση.

Bert Hellinger, ¨η ευτυχία που διαρκεί” εκδ. Κλωθω
(όπως άλλωστε και όλα τα κείμενα περι ευτυχίας που έφερα ως τώρα εδώ και που θα συνεχίσω να φέρνω)

Η άσκηση αυτή είναι αποτελεσματική και σε μιαν άλλη περίπτωση:
Όταν έχουμε χωρίσει απο τον σύντροφό μας πολύ θυμωμένοι μαζί του, αυτός συνεχίζει να είναι η ουσία και το κέντρο της ζωής μας και για πολύ καιρό -μερικές φορές για χρόνια, μένουμε σ' αυτή την κατάσταση. Όταν συμβαίνει αυτό, συνήθως το πρόβλημα γενικεύεται, αφού για έναν “ανεξήγητο” λόγο συνεχίζουμε να είμαστε μόνοι και συχνά αναρωτιόμαστε τι φταίει.
Ουσιαστικά συνεχίζουμε να είμαστε συνδεδεμένοι μαζί του μέσα απο το θυμό και την απογοήτευσή μας.
Έχοντας χωρίσει βαθύτατα απογοητευμένοι, έχουμε χωρίσει σαν παιδιά που παραμένουν θυμωμένα με το γονιό τους.
Γιατί μόνο ως παιδιά είμαστε “αθώοι”, δηλαδή δεν έχουμε καμιά ευθύνη.
Ως ενήλικες δεν μπορούμε αποφύγουμε κάποιου είδους ενοχή.
Αυτό όμως δεν αρέσει σε κανέναν. Γενικότερα όπως συνηθίζω να λέω, η ενηλικίωση σέρνει κακό όνομα στην κοινωνία. Οι άνθρωποι με κάθε τρόπο και για πάρα πολλούς λόγους, θέλουν να παραμείνουν παιδιά. Κι εδώ υπάρχει μια τεράστια αντίφαση: Θέλουμε να συμμετέχουμε σε πράγματα ενηλίκων, παραμένοντας πεισματικά “αθώοι”.
Άλλωστε τα παιδιά δεν γίνεται ποτέ απολύτως να χωρίσουν απ τους γονείς τους.

Κάνοντας μια τέτοιου τύπου άσκηση λοιπόν, με κάποιο τρόπο, έμμεσα, “εξ-αναγκαζόμαστε” να ημερέψουμε, καταγράφοντας “μαλακώνουμε”, ερχόμαστε σε επαφή με ό,τι η μνήμη μπέρδεψε στους ομιχλώδεις ιστούς της και αποκαθιστούμε τα πράγματα σε μια πιο ρεαλιστική βάση (δεν μπορεί, κάτι καλό θα έκανε και ο άλλος και επίσης δεν μπορεί, κάπου θα έχουμε σφάλλει κι εμείς) και έτσι πλέον μπορούμε πραγματικά να απομακρυνθούμε και ελεύθεροι να συνεχίσουμε τη ζωή μας.
Γιατί τότε πια χωρίζουμε ως ενήλικες.
Μέσα στην ευθύνη μας.
φρ,